تبلیغات
سربداران - جنگ نرم و فضای مجازی
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : راضیه امیری رز
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
سربداران
چهارشنبه 5 آبان 1389 :: نویسنده : راضیه امیری رز       

فضای مجازی در خدمت جنگ و براندازی نرم

جنگ یا بر اندازی نرم  ، از مفاهیمی است كه  تقریبا از اواخر دهه هفتاد میلادی و اوایل دهه هشتاد ، مورد توجه مراكز اطلاعاتی- امنیتی در غرب قرار گرفت و ازاوایل دهه 90 میلادی وارد فاز عملیاتی گردید و تغییرات مورد نظر را در تعدادی از كشورهای هدف ( بویژه كشورهای بلوك شرق) ، ایجاد نمود. از همان زمان كه دگر گونی های نرم به مرحله اجرا رسید تعاریف گوناگونی از ماهیت ان ارایه گردیده است. اجرای برنامه های حساب شده مسالمت امیز  به منظور تغییر سیستم سیاسی  یك كشور و یا ایجاد تغییر و تحول مورد نظر بر حاكمان و مردم درجوامع مد نظر ، از تعاریفی است كه به شاخصه ها و اهداف اصلی جنگ نرم اشاره دارند 

 برای تبیین  نقش  رسانه ها  و بخصوص  فضای سایبر  و مجازی در جنگ نرم ، از منظری متفاوت و البته با بهره گیری از متون و تئوری های موجود  موضوع را مورد كنكاش قرار می دهیم. اگر ایجاد دگرگونی در جوامع با تكیه بر تغییر دیدگاهها و نگرش های حاكمان و مردم بحث اصلی جنگ نرم باشد؛ در ان صورت این جنگ ، مدلی نوین از فعل و انفعالات برای سلطه را نمایش می دهد.

چرا كه سلطه  و استیلا با تعاریفی از قدرت، بسط و توسعه یافت  كه قدرت را توانایی  تمركز ، تنظیم  و یا هدایت  رفتار می دانست . دقیقا با این تعریف از قدرت است كه قدرت نرم جایگاه ویژه ای در تئوری های سلطه می یابد. قدرتی كه تمام توان و ظرفیت خود را متمركز بر اقناع  دیگران می سازد تا رفتار انها را به گونه  مورد نظر تنظیم و هدایت نماید. بنابر این رسا ترین تعریف برای جنگ نرم ، هدایت افكار به سمتی است كه جوامع به گونه ای بیندیشند  كه سردمداران سلطه گر می خواهند و از همین نقطه است كه عملیات روانی با تكیه بر نقش بی بدیل رسانه ها اغاز می شود. از سوی دیگر  در تخصیص و تحدید جنگ نرم ابعاد مختلفی مانند ابعاد سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی،امنیتی و فرهنگی برای ان مطرح می شود. این ابعاد گرچه به صورت منفرد در اهداف كوتاه مدت  و كاركرد های عینی متفاوتند ؛ اما همه  انها در شیوه ها و ابزار ها  بر نقش رسانه ها  و تبلیغات متمركز هستند . بویژه بعد فكری و فرهنگی  كه اساسا  شاخصه جنگ نرم است  بدون در نظر گرفتن  نقش رسانه ها ، قابل درك نیست.

بنابر این جنگ نرم ، جنگ برای سلطه است  و سلطه زمانی سهل الوصول است كه سلطه گران بتوانند بر افكار عمومی استیلا یابند  و همین امر مساعدت رسانه ای را  نیاز مبرم  و اصلی جنگ نرم می سازد.

مولفه ها و شاخصه های منحصر بفرد این منازعه ، فقط به كمك و یاری رسانه ها به فعلیت می رسد . همه رسانه ها، اعم از دیداری و شنیداری ، كتبی و شفاهی  به دلیل كاركردهای خاص روانی و تبلیغی  در مجموعه ابزار ها  و شیوه های جنگ نرم  كاربرد ویژه ای می یابند. چنان كه نمی توان از نقش امواج رادیویی و ماهواره ای در دوران  جنگ سرد و مراحل ابتدایی  جهان تك قطبی غفلت نمود. ما در این نوشته اختصاصا تبیین ظرفیت های فضای مجازی و سایبری  در جنگ نرم دنبال خواهد شد؛ گرچه گستره این بحث نیز مستلزم  بحث مفصلی است.

برای بحث در چرایی و چگونگی  كار برد روز افزون فضای سایبر در منازعه نرم لازم است به تعریف و تشریح مختصات  این محیط  پرداخته شود تا از محتوای  بحث ، الگوی عمل بر اندازی نرم با مختصات و شرایط خاص فكری و فرهنگی به دست.

فضای سایبرمحیط الكترونیكی واقعی است كه ارتباط انسانی را به شیوه  ای سریع ، فرا جغرافیایی و با ابزار های خاص مستقیم و غالبا زنده میسرمی سازد. به عبارتی تئوری ادغام مكان در زمان ، یا تبدیل جهان جغرافیایی به دهكده جهانی ، به صورت واقعی با رشد و گسترش  فضای مجازی اتفاق افتاد.

 این فضا  و محیط كه بسیاری از ویژگی های دوران فلسفی پسا مدرن را در خود دارد  موقعیت ها و شاخصه های بالقوه ای دارد كه وجه ممیزه ان با سایر ابزار ها ی رسانه ای  و اطلاع رسانی است.

1-جهانی و فرامرزی بودن : ویژگی منحصر بفرد ی كه فضای  سایبر را از دیگر رسانه ها متمایز می سازد همین بُرد جهانی است. این جهانی بودن با ارسال گسترده  امواج ماهواره ای  از یك نقطه خاص به سراسر جهان متفاوت است.  علاوه بر محدودیت های خاص امواج ماهواره ای در مناطق مختلف و مشكلات فنی و محیطی ان ، برنامه های  ماهواره ای در یك نقطه  مخصوص تولید و سپس انتشار می یابند . در حالی كه  درمحیط مجازی اینترنت، امكان  تولید جهانی  فراهم است .

2- ویژگی فوق تصور دیگر در فضای مجازی ، امكان ارتباط دو طرفه  به صورت سهل و اسان است. به عبارتی در این محیط امكانات خاصی ارتباط سریع  و اسان كاربران  ، سرور ها و مدریت كنندگان را امكان پذیر می سازد. این ویژگی نیز در انواع دیگر رسانه ها با محدودیت ها و مشكلات خاصی برخوردار است.

3- جذایت و تنوع ویژگی دیگر  فضای مجازی است. ضمن اینكه امكان بهره برداری از همه جذابیت  های خاص رسانه ای مثل فیلم و عكس و ... همان طور كه ذكر شد مشتری مداری محض در تنوع و جذابیت این محیط تاثیر بسزایی دارد.

شاخصه های دیگری نیز این محیط را برای بهره گیری در عرصه جنگ نرم  مهیا می نماید.

4- مخاطب خاص و تاثیر گذار: همین مساله باعث شده كه اینترنت و فضای مجازی  نوعی مرجعیت فكری – سیاسی را برای كاربران  خود ایجاد نماید. گرچه می توان ادعا كرد این امر در جوامعی با فراگیری كاربران ، موضوعیت خود را تا حدودی از دست داده است. اما حد اقل در ایران همچنان به عنوان یك  نقش  برای فعالین این عرصه تعریف می شود.

5- مساله دیگر امكان عبور و عدم تقید  به بخش مهمی از قوانین  ومحدودیت های رایج در سایر رسانه ها است. این امر بویژه در محیط های غیر رسمی بیشتر رایج است. به عنوان مثال وبلاگ ها با گستردگی میلیونی خود كه توانسته است  مخاطبانی  فراگیر  را هم  جذب كند معمولا مقید به قوانین نیستند  و چه بسا وبلاگی با مخاطبانی به مراتب بیشتر از یك سایت و خبر گزاری  رسمی ، با دستی باز همه خطوط قرمز یك جامعه را زیر پا بگذارد و بتواند از سد فیلترینگ و محدودیت های فنی هم رها شود.

یا می توان به كامنت ها و نظرات كاربران به عنوان یك بخش جذاب اشاره كرد؛كه می تواند از قوائد  و رویه های موجود  استثنا شود.همه این ویژه گیری ها  ، امكان بهره بردای  از فضای  رسانه ای  در عرصه جنگ نرم را تسهیل می كند.

 

از انجا كه  اقناع مخاطب  و موج سواری براساس خواست های افكار عمومی ، در میان جوامع متعارض ، مهمترین  شیوه پیشبرد  منازعات نرم است . شاخصه های ذكر شده  در فضای سایبر  ، بستر ها  و ظرفیت های لازم را  برای بهره برداری از این محیط در راستای هدف  فراهم می سازد.

منازعه نرم به دلیل  ماهیت خود  و عدم نیاز  به ابزارهای  فیزیكی به دنبال ان است  كه  در مسافت های  دورتری از مراكز  طراحی كننده به اجرا در اید. جهانی و فرا مرزی بودن فضای سایبر امكانات مورد نیاز را به  سهولت در اختیار  طراحان  جنگ نرم قرار می دهد و با فراهم  شدن بستر های فكری – فرهنگی  اهداف مد نظر، از سوی جریان های درون جامه هدف دنبال می شود. میسر بودن ارتباط دو طرفه نیز ابزارهای عملیاتی را در خدمت طراحان و رهبران مراكز مراكز مذكور در می اورد و در موقعیت های حساس كه امكان حضور و هدایت مستقیم  میدانی حوادث از بر اندازان ا سلب می شود ؛ عناصر حاضر در صحنه نقش رسانه ه ای عملیات را بازی می كنند« ما همه رسانه ایم شعاری است كه دقیقا بر گرفته از این الگو در حوادث اخیر مدام طرح می شد».

از سوی دیگر ، جنگ نرم به عناصر و سربازان میدانی نیاز دارد كه از جنس مخاطبان جامعه هدف باشند . این عناصر باید برای خود یك هویت خاصی قائل باشند تا بتوانند هدایت روند منازعه را بر عهده گیرند و در شرایط كنونی امكانات دسترسی به فضای مجازی به دلیل  در اختیار گذاشتن انی حجم وسیعی از اخبار و اطلاعات و تسهیل ارتباط  چنین هویت كاذبی را به راحتی در میان بخشی از صحنه گردانان حوادث ایجاد می نماید.

مباحث مذكور نشان دهنده ظرفیت فوق العاده و استثنایی فضای مجازی  برای هدایت جنگ نرم است.

بویژه نبود بسیاری از قیود  و محدودیت هایی كه برای سایر اقسام رسانه ای وجود دارد در محیط مجازی  گستره  فعالیت در این فضا را برای اهداف و انگیزه های امنیتی و سیاسی مهیا می سازد.

این مجموعه شرایط است كه  امروزه هوس بهره گیری از این فضا را برای غلبه بر دیگر ملل در میان مراكز قدرت جهانی ایجاد می نماید. حوادث چند ماهه اخیر ایران  را باید یك میدان ازمون برای كاربرد فضای مجازی  در عملیات روانی و جنگ نرم دانست.

رویكرد مسئولین و دولت های معاند با نظام اسلامی ، به شفافیت  بحث كمك می كند. به عنوان نمونه، در ایام نزدیك  به 16 اذر كه قرار بود برخی از مخالفان  با حضور در خیابان ها ، به مقابله  و تعارض با نظام بپردازند؛ نتانیاهو نخست وزیر رژیم اشغالگر رسما به مقامات  امریكا توصیه  كرد  كه از ظرفیت  سایت های اجتماعی با ارایه  اطلاعات خاص برای هدایت  اشوب های داخلی  استفاده كند.

در مورد دیگری هیلاری كلینتون وزیر خارجه امریكا  از تلاش امریكا برای استفاده از ظرفیت  فضای مجازی  علیه ایران  اشاره نمود. اشاراتی از این دست ، از اهمیت این حوزه از فعالیت رسانه ای برای برخورد با نظام های معارض در ادبیات سیاسی امریكا پرده بر می دارد.

 

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر